Altınordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) 2026 yılı fındık alım fiyatını değerlendirdi. Açıklanan fiyatın üreticinin beklentisini karşılamadığını belirten Akça, özellikle meyilli arazilerde üretim yapan çiftçilerin yüksek maliyetlerle karşı karşıya olduğunu söyledi.
TMO tarafından 2026/2027 sezonu için açıklanan fındık alım fiyatlarının üreticiler açısından hayal kırıklığı oluşturduğunu ifade eden Akça, fiyat artış oranının önceki yıllara göre düşük kaldığını savundu.
Akça, Türkiye'nin önemli tarımsal ürünlerinden biri olan fındığın yüz binlerce ailenin geçim kaynağı olduğunu belirterek, “Çaya yüzde 37 zam verilen bir ortamda, Türkiye’ye 2,5 milyar dolar gelir sağlayan ve 400 bin ailenin geçimini sağlayan fındığa yüzde 28 civarında artış verilmesi kabul edilebilir değil” dedi.
“ÜRETİCİNİN EMEĞİ KARŞILIĞINI BULMADI”
Önceki yıllarda fındık alım fiyatlarında yüzde 50’nin üzerinde artışlar yapıldığını hatırlatan Akça, bu yıl açıklanan fiyatın üreticinin maliyetlerini karşılamakta zorlanacağını söyledi.
Özellikle meyilli arazilerde üretim yapan çiftçilerin daha yüksek maliyetlerle karşı karşıya kaldığını belirten Akça, “Özellikle meyilli arazide üretim yapan üreticinin maliyetine yakın bir fiyat açıklandı. Üreticinin emeği ve alın teri karşılığını bulmadı” diye konuştu.
“SERBEST PİYASA TMO FİYATININ ALTINA İNMEMELİ”
Akça, TMO tarafından açıklanan fiyatın serbest piyasada referans alınması gerektiğini belirterek, serbest piyasa fiyatının TMO alım fiyatının altına düşmemesi gerektiğini söyledi.
Üreticinin korunması gerektiğini vurgulayan Akça, “Biz zaten TMO fiyatının altındaki bir serbest piyasa oluşumunu kabul etmiyoruz. Açıklanan fiyatın altında bir piyasa oluşması, üreticinin daha fazla mağdur edilmesi anlamına gelir” ifadelerini kullandı.
“FERRERO İLE YAPILAN TAAHHÜTLER UYGULANMALI”
Ferrero ile Rekabet Kurumu arasında yapılan taahhüt anlaşmasına da değinen Akça, söz konusu düzenlemelerin sahada etkin şekilde uygulanması gerektiğini belirtti.
Geçmiş yıllarda TMO fiyatı ile serbest piyasa arasında önemli farklar oluştuğunu ifade eden Akça, “Geçen yıl TMO’nun Levant kalite için açıkladığı fiyat 195 liraydı. Ancak serbest piyasada 160-170 lira seviyeleri görüldü. Bu durum taahhütlerin ne kadar uygulandığı konusunda soru işaretleri oluşturuyor” dedi.
Akça, Ferrero’nun TMO tarafından açıklanan fiyatın altında alım yapmaması gerektiğini savunarak, Rekabet Kurumu tarafından getirilen taahhütlerin üreticiyi koruyacak şekilde uygulanması gerektiğini söyledi.
“TAAHHÜTLER KÂĞIT ÜZERİNDE KALMAMALI”
Fındık piyasasında güçlü alıcıların üretici üzerindeki etkisine dikkat çeken Akça, yapılan düzenlemelerin yalnızca kâğıt üzerinde kalmaması gerektiğini vurguladı.
Akça, “Taahhütler ve anlaşmalar sadece kâğıt üzerinde kalmamalı. Üreticinin hakkını koruyacak şekilde uygulanmalı” diye konuştu.
“FİYATI AŞAĞI ÇEKME ÇABALARI ÜRETİCİYİ ETKİLER”
Serbest piyasada fındık fiyatını aşağı çekmeye yönelik açıklamaların üreticiyi olumsuz etkileyebileceğini belirten Akça, piyasanın yönlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.
Akça, “Birileri çıkıp ‘fiyat yüksek açıklandı, daha aşağıda olmalı’ gibi söylemlerle piyasayı yönlendirmeye çalışıyor. Bunun sonucunda zarar gören her zaman üretici oluyor” dedi.
“FINDIĞIN GERÇEK SAHİBİ ÜRETİCİDİR”
Fındık üretiminde en büyük yükü üreticinin taşıdığını belirten Akça, fiyat politikalarının üreticinin emeği ve maliyetleri dikkate alınarak oluşturulması gerektiğini söyledi.
Akça, “Fındığı üreten, bahçesinde bakımını yapan, harmana getiren üreticidir. Kimse üreticinin emeğini yok sayamaz. Serbest piyasada da TMO fiyatının altında bir oluşuma izin verilmemeli” ifadelerini kullandı.
Akça, önümüzdeki süreçte hem TMO’nun alım politikalarının hem de serbest piyasa fiyatlarının yakından takip edilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.