Fatsa Ziraat Odası Başkanı Haydar Gürsu, 2025–2026 fındık sezonuna ilişkin kamuoyuna yazılı açıklama yaptı. Gürsu, fındık piyasasında fiyatların serbest piyasa koşulları dışında, tekelci firmaların manipülasyonuyla düşürüldüğünü belirterek, üreticinin ciddi mağduriyet yaşadığını vurguladı.
Açıklamada, sezonun iki ayrı dönem halinde değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekilerek, Ağustos ayından yıl sonuna kadar yaşanan don olaylarına rağmen, sözleşmeli satış yapan ihracatçı firmaların uzun süre rekolte kaybını kabul etmediği ifade edildi. Bu süreçte 600 bin tonun üzerinde rekolte beklentisi oluşturularak piyasada yanlış bir algı yaratıldığı belirtildi.
Fındık sezonunun başlamasıyla birlikte, TMO’nun elindeki ürünler dahil edildiğinde rekoltenin yaklaşık 400 bin ton seviyesinde kaldığının netleştiği aktarılan açıklamada, üreticilerin örgütlü bir şekilde ürününü pazara indirmeyerek emeğine sahip çıktığı kaydedildi. Bu durumun fiyatların hızlı yükselmesine neden olduğu, açık pozisyonda bulunan firmaların ise ciddi zararlarla karşı karşıya kaldığı ifade edildi.
Gürsu, bu aşamadan sonra özellikle yabancı tekelci firmalar ve bazı yerli iş birlikçilerinin devreye girerek piyasayı baskı altına aldığını, fiyatların önce 330 TL seviyelerine, ardından 300 TL’nin altına düşürüldüğünü belirtti. Bu firmaların fındığı ticari bir ürün değil, üretimde ham madde olarak gördükleri için fiyatları mümkün olan en düşük seviyeye çekmeyi hedeflediği vurgulandı.
Geçmiş yıllarda da benzer yöntemlerin uygulandığına dikkat çekilen açıklamada, bazı firmaların alım yapmayarak piyasada daralma oluşturduğu, yerli firmaların kredi ve finansman sıkıntılarının fırsata çevrildiği ifade edildi. Ağustos, Eylül, Ekim ve Kasım aylarında piyasada alıcı olarak görünmeyen firmaların, daha sonra devreye girerek fiyatları düşürmeyi başardığı kaydedildi.
2025 yılında Rekabet Kurumu’nun zorlamasıyla Aralık ayında yaklaşık 40 bin ton kabuklu fındık alımı yapan bazı firmaların, Ocak ayında piyasadan çekilerek baskıyı sürdürdüğü ifade edildi. Alınan ürünlerin bir kısmının iç piyasada üretime gönderilerek stokta gibi gösterildiği, bu yolla ihracat rakamlarının düşük algılatıldığı öne sürüldü.
Son günlerde fındık fiyatlarında yaşanan sert düşüşün üreticileri ciddi şekilde endişelendirdiğini belirten Gürsu, girdi maliyetlerinin hızla arttığı bir dönemde bu gerilemenin kabul edilemez olduğunu söyledi. Don olayları ve kahverengi kokarca zararlısı nedeniyle bu sezon ciddi rekolte kaybı yaşandığını hatırlatan Gürsu, normal şartlarda ürünün değer kazanması gerekirken fiyatların düşmesinin serbest piyasa mantığıyla bağdaşmadığını dile getirdi.
Fiyatların masa başında yerli ve yabancı ihracatçıların ortak planları doğrultusunda belirlendiğini savunan Gürsu, ihracatın düştüğü yönündeki söylemlerin gerçeği yansıtmadığını, resmi veriler açıklandığında durumun netleşeceğini ifade etti.
Açıklamada, Toprak Mahsulleri Ofisi’ne (TMO) çağrıda bulunularak, TMO depolarının üreticilerin fındığını alabilecek kapasitede olduğu vurgulandı. Depoların çiftçiye açılması, eski-yeni ürün ayrımı yapılmaksızın sezonda oluşacak yeni fiyat üzerinden alım yapılması gerektiği belirtildi.
Rekabet Kurumu’nun da tekelci ve manipülatif davranışlara karşı gerekli süreçleri başlatması gerektiğini ifade eden Gürsu, devletin ilgili kurumlarının üreticiyi koruyacağına olan inançlarının tam olduğunu kaydetti.