Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Yönetim Kurulu Üyesi ve Ordu Ziraat Odaları Koordinasyon Kurulu Başkanı Arslan Soydan, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) 2026 yılı fındık alım fiyatlarını değerlendirdi. Açıklanan rakamların üreticinin beklentisini karşılamadığını belirten Soydan, asıl belirleyici sürecin TMO’nun alım politikasıyla başlayacağını söyledi.
TMO’nun Levant kalite fındık için 250 TL, Giresun kalite fındık için ise 255 TL alım fiyatı açıklamasının ardından değerlendirmede bulunan Soydan, üreticinin yeni sezonda güçlü bir destek beklediğini ifade etti.
“TMO daha fazla fındık almalı”
TMO’nun piyasada etkin olması gerektiğini vurgulayan Soydan, kurumun günlük alım kapasitesinin artırılmasını ve daha fazla noktada alım yapılmasını istedi.
Üreticinin TMO’ya getirdiği ürünün geri çevrilmemesi gerektiğini belirten Soydan, ödemelerin de mümkün olduğunca kısa sürede gerçekleştirilmesinin önemine dikkat çekti.
Soydan, “Bu yıl TMO’nun önceki yıllara göre çok daha fazla fındık almasını bekliyoruz. Üreticinin ürününe talip olması gerekiyor. Serbest piyasadaki fiyatın nasıl şekilleneceğini de TMO’nun alım politikası belirleyecek” dedi.
“Rekabet aşağıya değil, yukarıya olmalı”
Serbest piyasada TMO tarafından açıklanan fiyatın altında rakamların konuşulmasının üretici açısından kabul edilemez olduğunu ifade eden Soydan, Rekabet Kurumu ile Ferrero arasında imzalanan taahhüt protokolüne dikkat çekti.
Soydan, piyasanın aşağı yönlü bir fiyat rekabetine sürüklenmemesi gerektiğini belirterek, “Serbest piyasada devletin açıkladığı fiyatın altında bir oluşum kesinlikle olmamalı. Rekabet aşağıya değil, yukarıya doğru olmalı” diye konuştu.
“Protokol kâğıt üzerinde kalmamalı”
Ferrero ile Rekabet Kurumu arasında yapılan taahhütlerin sahada uygulanmasının önemine değinen Soydan, serbest piyasada TMO fiyatının altında alım yapılması durumunda gerekli denetimlerin gerçekleştirilmesi gerektiğini söyledi.
Soydan, Rekabet Kurumu’nun daha önce alınan kararlar doğrultusunda süreci takip etmesi gerektiğini belirterek, protokolün üreticiyi koruyacak şekilde eksiksiz uygulanması çağrısında bulundu.
“Üreticinin hasat döneminde nakde ihtiyacı var”
Hasat döneminin üreticinin en fazla nakit ihtiyacı yaşadığı dönemlerden biri olduğunu ifade eden Soydan, TMO ödemelerinin hızlı yapılmasının önemine dikkat çekti.
İşçi ücretleri, okul masrafları ve diğer borçlar nedeniyle üreticinin hasat döneminde nakit paraya ihtiyaç duyduğunu belirten Soydan, TMO’nun alım ve ödeme süreçlerinde yavaş kalmasının üreticiyi serbest piyasaya yöneltebileceği uyarısında bulundu.
Soydan, “Üreticinin bugün sıcak paraya ihtiyacı var. TMO hızlı alım yapmaz ve ödemeleri geciktirirse üretici mecburen ürününü daha düşük fiyatlardan satmak zorunda kalabilir” ifadelerini kullandı.
“Üretici korunursa piyasa güçlenir”
TMO’nun güçlü bir alım politikası uygulaması halinde serbest piyasadaki fiyatların da üretici lehine şekillenebileceğini dile getiren Soydan, sürecin hem TMO hem de Rekabet Kurumu tarafından yakından takip edilmesi gerektiğini söyledi.
Soydan, üreticinin düşük fiyatlara mahkûm edilmemesi için TMO’nun piyasada güçlü şekilde yer alması ve Rekabet Kurumu-Ferrero protokolünün eksiksiz uygulanması gerektiğini belirterek, “Devletin açıkladığı fiyatın altında fındık satışına izin verilmemeli” çağrısında bulundu.
