Kişinin aynası her zaman o o kişinin sözünün güvenirliğidir.
“Ayinesi iştir kişinin, lafa bakılmaz” sözü, toplumumuzun en önemli öğütlerinden biridir. Çünkü insanın gerçek kimliğini ortaya koyan, söylediği sözlerden çok yaptığı işlerdir. Dilde söylenenler güzel olabilir, ancak kişinin karakterini, ahlakını ve inancını gösteren asıl ölçü; davranışları, yaşayışı ve insanlara karşı tutumudur.
Ayine kelimesi ayna anlamına gelir. Nasıl ki ayna karşısındaki görüntüyü olduğu gibi yansıtıyorsa, insanın yaptığı işler de onun gerçek yüzünü ve kişiliğini ortaya koyar. Bir insanın hangi yolda olduğunu, hangi değerlere sahip bulunduğunu anlamak için sözlerine değil, hayatına bakmak gerekir.
Ne yazık ki günümüzde bazı insanlar oldukları gibi görünmemekte, göründükleri gibi de olmamaktadır. İnsanları yanıltmak, farklı yüzler göstermek, dürüstlükten uzak davranmak güven duygusunu zedelemektedir. Oysa güven, toplumun temel direğidir. Güvenin olmadığı yerde huzur olmaz, kardeşlik olmaz, birlik ve beraberlik olmaz.
Bir insanın sözüne itimat edilebilmesi için önce dürüst olması gerekir. Verdiği sözde durmalı, emanete sahip çıkmalı, doğruluktan ayrılmamalıdır. İnsanların kalbinde yer edinmek makamla, servetle veya gösterişle değil; güzel ahlakla, samimiyetle ve güvenilir olmakla mümkündür.
Müslüman, özü sözü bir olan insandır. İnsanlara karşı farklı, menfaati söz konusu olduğunda farklı davranan kimse hem kendisine hem de çevresine zarar verir. Çünkü iki yüzlülük insanların birbirine olan güvenini yok eder, toplumda fitne ve huzursuzluğun yayılmasına sebep olur.
Bugün herkesin kendisine şu soruyu sorması gerekir: “Ben sözlerimle mi, yoksa davranışlarımla mı örnek oluyorum?” Çünkü insanlar söylediklerimizi değil, yaşadıklarımızı daha çok hatırlarlar. Evlatlarımız, dostlarımız ve çevremiz bizim nasihatlerimizden önce yaşayışımıza bakarlar.
Unutmayalım ki insanın en büyük sermayesi güvenilir olmasıdır. Güven bir günde kazanılmaz, fakat bir anda kaybedilebilir. Bunun için doğruluk, dürüstlük ve samimiyet hayatımızın vazgeçilmez ilkeleri olmalıdır.
Sonuç olarak; insanı tanımanın en doğru yolu sözlerine değil, amellerine bakmaktır. Çünkü kişinin aynası yaptığı işlerdir. Laf gelip geçer, fakat davranışlar insanın gerçek kimliğini ortaya koyar. İşte bu yüzden atalarımız asırlar önce şu hikmetli sözü söylemiştir:
“Ayinesi iştir kişinin, lafa bakılmaz.”