Berat (Berâet), Arapçada ''temize çıkma'' anlamına gelir. İslam inancına göre bu gecenin bereketli ve feyizli bir gece olması sebebiyle Mübarek Gece, günahların affı ve kulların temize çıkarılması sebebiyle Berat Gecesi ve kulların ihsana kavuşmaları nedeniyle de Rahmet Gecesi gibi adlar da verilmiştir.
Müslümanlara iki cihan saadeti vaat eden yüce dinimiz islam’ın
mübarek gecelerinden biri de Kameri aylardan olan Şaban ayının onbeşinci gecesi “Berat kandilidir ” Berat, Borçtan, suç ve cezadan kurtulmak demektir.
Istılah manası ise nişan ve ferman anlamı taşımaktadır. Bu gece, olgun müminlerin ilahi bir heyecanla Alla hu Teâlâ’nın Rahmet ve mağfiretine koştukları, tam bir teslimiyetle Yüce Mevla’ya bağlandıkları ulvi bir gecedir.
Bu gece, insanlığa bir şifa ve öğüt, Müminlere bir hidayet ve rahmet olan Kur'an-ı Kerim’de “Mübarek” olarak zikredilmekte ve işlerin taksim edildiği gece diye bildirilmektedir. Alla hu Teâlâ Duhan Suresi’nde bizlere şöyle buyuruyor.
“Apaçık kitaba yemin olsun ki, şüphesiz biz onu mübarek bir gecede indirdik. Gerçek biz haber vericiyiz. (O bir gecedir ki,) nezdimizden bir emirle her hikmetli iş o gecede hükmedilir. ( Duhan ayet,6) bu ayet de adı geçen gecenin Berat gecesi olduğu bildirilmektedir.
Berat gecesine mahsus beş özellik vardır:
1-Kur’an-ı Kerim Berat gecesinde “Levh-i Mahfuz’dan” alınmış ve bütün halinde dünya semasına indirilmiştir.
2-Mahlûkatın bir sene içerisindeki rızıkları, zengin veya fakir, aziz ve zelil, olacakları, doğum veya ölümleri gibi her mühim işi ayırt etme meleklere verilir.
3-Berat gecesinde yapılan ibadetlerin faziletleri, karşılıkları büyüktür.
4-Bu gece mağfiret gecesidir.
Hadisi şeriflerden anlaşıldığına göre peygamber (sav) efendimiz Müslümanların bu gece berat alacaklarını, gönülden tövbe edenlerin tövbelerinin kabul edileceğini müjdelemiştir. ( Müsned. 2)
Bu gece Allahu Teala’ya isyan halinde olanların, kin besleyenlerin, akrabaları ile ilgiyi kesenlerin, hayat ve ihtişam larından dolayı kibirlenenlerin, içkiden vazgeçmeyenlerin, anne ve babalarına haksız yere karşı gelenlerin, günahlar içinde yaşayanların tövbe istiğfar etmeleri için güzel bir fırsattır.
5-Âlemlerin efendisi (sav) e şefaat hakkının tamamı bu gece verilmiştir.
Görülüyor ki, Berat gecesi Kuran- Kerim’le şereflenen bir gecedir. Bu gecenin feyiz ve bereketinden istifade etmek için Resulü Kibriya (sav) haber veriyor. Şaban’ın onbeşinci gecesi olduğu zaman o geceyi ibadetle ihya ediniz. Gündüzünüde de oruçla geçiriniz.
Alla hu Teâlâ o gece güneş doğuncaya kadar dünya âlemine rahmet nazarı ile tecelli eder. Ve buyurur ki: “ Yok, mu istiğfar eden, mağfiret edelim? Yok mu? Rızık isteyen, rızıklandırılır? Yok, mu dert ve musibete uğrayan, şifa verelim? Daha ne gibi dilekleri olanlar varsa istesinler verelim.
Berat gecesi bir fırsat kapısıdır. Bu fırsatı en güzel bir şekilde değerlendirmeliyiz. Namaz kılmalı, zikir etmeli ümmeti Muhammed’e bol bol dua etmeli, tövbe istiğfar etmeli ve gözyaşı dökmeliyiz.
